ABD ve İsrail'in İran'a Saldırısının Van’a Olası Etkileri

Tutku Radyo’da Orta Doğu Gündemi: İran–ABD–İsrail Gerilimi ve Van’a Olası Etkileri

Tutku Radyo’da yayınlanan “Van’a Dair Her Şey” programında, sunucu Beraat Öner Çelik, Orta Doğu’da tırmanan ABD–İsrail ile İran arasındaki gerilimi ve bunun Türkiye’ye özellikle de sınır kenti Van’a olası yansımalarını ele aldı. Programa Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Nazilli İİBF Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi ve Bölüm Başkanı Prof. Dr. Arzu Güler konuk oldu.

Programda konuşan Prof. Dr. Arzu Güler, bölgede yaşanan gelişmelerin yalnızca İran ile İsrail arasında sınırlı bir çatışma olmadığını belirterek bunun daha geniş bir jeopolitik rekabetin parçası olduğunu söyledi. Güler’e göre İran’ın bölgedeki nüfuzunu artırma politikası, nükleer program tartışmaları, İsrail’in güvenlik kaygıları ve ABD’nin Orta Doğu’daki stratejik dengeleri koruma çabası gerilimin temel unsurlarını oluşturuyor.

Van ekonomisi etkilenebilir

Savaşın Türkiye’ye etkilerinin özellikle sınır illeri üzerinden hissedileceğini ifade eden Güler, İran ile Türkiye arasındaki ticaret hacminin 6–7 milyar dolar civarında olduğunu ve bunun önemli bir bölümünün Doğu Anadolu hattından gerçekleştiğini söyledi.

Özellikle Kapıköy Sınır Kapısı’nın kritik bir ticaret rotası olduğunu vurgulayan Güler, olası bir savaşın:

• sınır ticaretini,
• lojistik hareketliliği,
• turizmi doğrudan etkileyebileceğini belirtti.
•  

Van ekonomisi için önemli bir kalem olan İranlı turistlere de dikkat çeken Güler, bazı yıllarda 700 bine kadar İranlı turistin Van’ı ziyaret ettiğini ve kişi başı ortalama 400–500 dolar harcama yaptıklarını söyledi. Bu durumun şehir ekonomisine yüz milyonlarca dolarlık katkı sağladığını ifade eden Güler, savaşın turizm üzerinde de olumsuz etkiler oluşturabileceğini dile getirdi.

Enerji fiyatları yükseliyor

Bölgede artan gerilimin enerji fiyatlarına da doğrudan yansıdığını belirten Güler, petrol fiyatlarının kısa sürede 70 dolardan 90 doların üzerine çıktığını söyledi. Türkiye’nin enerji ithalatçısı bir ülke olduğunu hatırlatan Güler, bunun ulaşım ve ticaret maliyetlerini artırabileceğini ifade etti.

Van’ın stratejik önemi artabilir

Krizin uzun vadede bazı yeni fırsatlar da doğurabileceğini söyleyen Güler, bölgesel ticaret yollarının yeniden şekillenmesi halinde Van’ın lojistik ve transit ticarette daha görünür bir rol üstlenebileceğini belirtti. Özellikle İran’dan gelen kara ve demiryolu hatlarının Van üzerinden Anadolu’ya bağlandığını vurgulayan Güler, bu hattın öneminin artabileceğini kaydetti.

Büyük bir göç dalgası beklenmiyor

Programda İran’dan Türkiye’ye olası göç ihtimali de değerlendirildi. Prof. Dr. Güler, mevcut şartlarda Suriye benzeri büyük bir mülteci akınının düşük ihtimal olduğunu söyledi. İran’da güçlü bir devlet yapısının bulunduğunu ve toplumun savaş dönemlerinde genellikle ülke içinde yer değiştirdiğini belirten Güler, ancak çok daha büyük bir siyasi ve askeri kriz yaşanması durumunda Türkiye sınırında hareketlilik oluşabileceğini ifade etti.

Rusya ve Çin temkinli

Rusya ve Çin’in krizde görece sessiz kalmasının da stratejik nedenleri olduğunu belirten Güler, Rusya’nın enerji fiyatlarındaki artıştan ekonomik olarak fayda sağladığını, Çin’in ise enerji ithalatına bağımlı olduğu için krizin büyümesini istemediğini söyledi.

“Umarım savaş kısa sürer”

Programın sonunda konuşan Prof. Dr. Arzu Güler, savaşların en ağır yükünü sivillerin taşıdığına dikkat çekerek şu temennide bulundu:

“Umarım aklıselim devreye girer ve savaş kısa sürede sona erer. Çünkü savaşların en ağır bedelini çocuklar ve siviller ödüyor.”

Sunucu Beraat Öner Çelik ise programın sonunda dinleyicilere teşekkür ederek, Orta Doğu’daki gelişmeleri farklı yayınlarda değerlendirmeye devam edeceklerini söyledi.